รายงาน : "ตรึงกำลัง หยั่งเชิง คุมสภาพ"ยิ่งนาน ยิ่งล้า..รากหญ้าเฉย เกมจบ ก่อนสถานการณ์วันที่ 9 พฤษภาคม คนในพรรคไทยรักไทย ดูเหมือนฮึกเหิม มั่นใจเต็มเปี่ยมว่าคุมสถานการณ์ในพื้นที่ได้หมด จะทำอะไรก็ได้ แต่การเปิดประเด็น "ผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญ เข้ามาแทรกแซงกระบวนการประชาธิปไตย" ของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร รักษาการนายกรัฐมนตรี หัวหน้าพรรคไทยรักไทย ทำให้สถานการณ์ของไทยรักไทยเริ่มพลิก ส.ส.ในพื้นที่ลงพบปะชาวบ้าน เริ่มเห็นแววตาอันเฉยชา และมีคำถามจากประชาชนมากมายถึงตัวตนที่แท้จริงของคนในไทยรักไทยมากขึ้น
เป็นปรากฏการณ์ที่แม้แกนนำคาราวานคนจน อย่าง คำตา แคนบุญจันทร์ อรรถฤทธิ์ สิงห์ลอ หรือ สะอิ้ง ไถวสินธุ์ ที่เคยนำมวลชนจากภาคอีสาน และภาคเหนือสู้เคียงบ่าเคียงไหล่กับไทยรักไทย ต่างให้เหตุผลถึงการหยุดการเคลื่อนไหวในช่วงนี้ว่า "ติดภารกิจทำนา" มวลชน 80 เปอร์เซ็นต์ ยังยืนหยัดกับไทยรักไทย?. ฝ่ายพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย สามารถขยายแนวร่วมเพื่อขับไล่ พ.ต.ท.ทักษิณ ได้เพิ่มขึ้น พอที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในการเคลื่อนไหวอีกระลอกหรือไม่ .???...กลุ่มคนจนที่เคยมีบทบาทในการเคลื่อนไหวสนับสนุนไทยรักไทยยังจะทำหน้าที่ในการคานการเคลื่อนไหวของฝ่ายพันธมิตรอย่างเปิดเผยเช่นเดิมหรือเปล่า...นั่นคือคำถาม และการประเมินขุมกำลังของแต่ละฝ่าย
"คำตา แคนบุญจันทร์" เลขาธิการคาราวานคนจนคนสนิทของ "เนวิน ชิดชอบ" ่รักษาการรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กับ "อรรถฤทธิ์ สิงห์ลอ" รองเลขาธิการ ที่ไม่ออกมาเคลื่อนไหวในช่วงที่กลุ่มพันธมิตรเริ่มเคลื่อนไหวอีกระลอกวันที่ 14 กรกฎาคม
ก่อนหน้านั้น 1 วัน คาราวานคนจนเดินสาย ประชุมแกนนำเครือข่ายที่ จ.สกลนคร ขณะที่ "สะอิ้ง ไถวสินธุ์" แกนนำคาราวานคนจนอีกคนก็ให้เหตุผลการติดภารกิจ การปักดำนา และไม่ได้รับการติดต่อจากแกนนำทั้ง "คำตา" และ "อรรถฤทธิ์"
ติดภารกิจทำนา อ่านสถานการณ์ไม่ขาด หรือมวลชนรอบข้างที่เคยสนับสนุนพรรคไทยรักไทยหดหายหรือไม่ นั่นคือประเด็นที่น่าสนใจการเคลื่อนไหวเดินทางไกลด้วยรถไถนาไปชุมนุมที่สวนจตุจักรนานนับเดือน สิ่งที่ชัดเจนของการเคลื่อนไหวคือ "การตอบแทน" ในรูปของตัวเงิน ที่มีข้อตกลงจ่ายตามลำดับความสำคัญของแต่ละคน...แต่หลังจากเสร็จภารกิจ เรื่อง "เงิน" และข้อตกลงผูกพันเรื่อง "วัว" และ "บ่อน้ำ" ยังเป็นปัญหาที่สมาชิกที่ร่วมชุมนุมทวงถามแกนนำจนเข้าหน้ากันไม่ติด
ประกอบกับประเด็นการ "โยนหินถามทาง" เรื่อง "ผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญ" ที่อดีต ส.ส.ไทยรักไทยลงพื้นที่อธิบายชาวบ้านเมื่อถูกฝ่ายพันธมิตรทวงถามจากเดิมที่มั่นใจว่าไทยรักไทยคุมสภาพอยู่หมัด กลายเป็นคมดาบเริ่มพลิกด้าน
ไม่เฉพาะคนไทยรักไทยสายตรง แม้กระทั่งนอมินีอย่างแกนนำคาราวานคนจน ผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เริ่มออกอาการขัดขืนกับอำนาจรัฐ ทั้งการไม่จัดหาคน และส่งเงินองค์การบริหารส่วนตำบลละ 5,000 บาท ร่วมงานวันที่ 18 กรกฎาคม ที่วัดพระธรรมกาย นั่นเป็นสัญญาณความคลอนแคลนของไทยรักไทยในฐานมวลชนรากหญ้า
ความจริงบทบาทของคาราวานคนจน เป็นเพียงกลุ่มเฉพาะกิจที่ตั้งขึ้นเพื่อการเคลื่อนไหวตามสถานการณ์ ไม่มีระบบการจัดตั้งที่เป็นเครือข่าย เพียงแต่อาศัยฐานมวลชนเก่าที่มีสายสัมพันธ์กับแกนนำบางคนชักนำมาร่วมการเคลื่อนไหว จึงไม่น่าแปลกใจที่ช่วงการเคลื่อนไหวมักจะมีข่าวเรื่อง "ค่าตอบแทน" ตามมา
การพักยกของคาราวานคนจน แต่กลับปรากฏความเคลื่อนไหวในด้านลึกในการขยายเครือข่ายสมาชิกให้กับ "พรรคสันติภาพไทย" ที่นำโดย "พิเชษฐ สถิรชวาล" ที่ถูกหลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าเป็นพรรคนอมินีของพรรคไทยรักไทย โดยเชื่อมประสานกับแกนนำกลุ่มครูภาคอีสานที่สนับสนุนการถ่ายโอนสถานศึกษาไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้ง "คำพันธ์ ป้องปาน" รักษาการ ส.ว.อุดรธานี "นิพนธ์ ชื่นตา" "เยี่ยมยอด ศรีมันตะ" ผู้นำครูที่ใกล้ชิดกับคนในรัฐบาลนั่นก็เท่ากับว่ากุนซือในฝ่ายไทยรักไทย ยังเก็บตัวเล่นคาราวานคนจน ในสถานการณ์ที่ยังรอลุ้นคำพิพากษาของศาลในหลายคดีเป็น "ตัวสำรอง" ให้ลงเล่นในสถานการณ์ที่เหมาะสมตามสูตร "ตรึงกำลัง หยั่งเชิง คุมสภาพ"
แต่ดูเหมือนยิ่งยืดเยื้อ ปากผู้นำยังหลุดประเด็นใหม่ๆ การระดมพลทั่วประเทศวันที่ 18 กรกฎาคม ที่ถือเป็นการวัดกำลังผ่านเครือข่ายกลไกรัฐครั้งใหญ่ หากสำเร็จก็เพียงเสมอตัว หากหลุดบทอาจมีประเด็นใหม่ที่ต่อยอดความผิดพลาดให้มากขึ้น
"มวลชนระดับรากหญ้าไม่ใช่มวลชนที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงการเคลื่อนไหว เพราะมวลชนกลุ่มเขาจะอยู่กับผู้ชนะและผู้ที่ให้ประโยชน์กับเขา แต่หากเขามีโอกาสรับรู้ข้อมูลข่าวสารมากขึ้น เพียงเขาอยู่เฉยๆ รัฐบาลทักษิณ ก็อยู่ไม่ได้แล้ว" นั่นคือมุมวิเคราะห์ของฝ่ายพันธมิตร ที่ยังจับติดกลุ่มคนชั้นกลางและคนชั้นสูงเป็นหลัก เพื่อผลทางการเปลี่ยนแปลง"ปลาหมอจะตายเพราะปาก" ก็ด้วยประเด็นสำคัญที่มวลชนรากหญ้าที่เป็น "จุดแข็ง" ของพรรคไทยรักไทยถึงจุดนิ่งเฉย และนั่นก็ถือเป็นการ "เลือกข้าง" ที่ชัดเจน...
ประเด็น "ผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญ" แม้จะไม่เป็นประเด็นที่แหลมคมในการเคลื่อนไหว แต่กลับเป็นประเด็นที่อ่อนไหวฉายย้อนหลากหลายคำถามที่ฝ่ายต่อต้านทักษิณทวงถามมาตั้งแต่ต้นปี 2549
หากอาการ "เฉยชา" ของมวลชนรากหญ้าขยายวงกว้าง กำลังเริ่มโลเล ยิ่งหยั่งเชิงยิ่งพลาด นั่นแหละคือจุดจบเมื่อ "คุมสภาพ" ไม่ได้ศูนย์ข่าวภาคอีสาน : คมชัดลึก 14 กรกฎาคม 2549
http://www.komchadluek.net/2006/07/14/k001_27651.php?news_id=27651