บทความหมอประเวศ วะสี : เรื่องรัฐธรรมนูญ ( อ่านแล้วกระจ่างแจ้ง )

บทความหมอประเวศ: เรื่องรัฐธรรมนูญ

แก้รัฐธรรมนูญมาตรา237 แก้ที่ตัวเองตัดกรรมแก้หลักการก่อเวร

พรรคร่วมรัฐบาลได้มีมติจะแก้รัฐธรรมนูญมีฝ่ายที่ไม่เห็นด้วย และเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันอยู่ ถ้าการถกเถียงใช้เหตุใช้ผลใช้ประโยชน์ของบ้านเมืองเป็นที่ตั้งก็เป็นเรื่องที่ดี มีความเป็นอาริยะดีกว่าการใช้อำนาจ การเอาสีข้างเข้าถูหรือการข่มขู่แบบอันธพาล ซึ่งเป็นอนาริยะ คนไทยต้องร่วมกันขับเคลื่อนประเทศด้วยวิถีอาริยะ จึงจะพ้นวิกฤติได้ วิถีอนาริยะจะนำประเทศเข้าไปสู่ความรุนแรง สังคมไทยควรจะร่วมกันวิเคราะห์การแก้หรือไม่แก้รัฐธรรมนูญ ในที่นี้จะจำกัดอยู่จำเพาะมาตรา 237

1.การใช้เงินซื้อเสียงคือต้นเหตุวิกฤติทางการเมือง

การเมืองจะเป็นไปด้วยดีมีประโยชน์ต่อประเทศต่อเมื่อนักการเมืองมีความสุจริต มีความรู้ความสามารถ ตั้งใจอุทิศตัวเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม ไม่ใช่เข้ามาโดยหวังตักตวงผลประโยชน์เข้าตัวเอง

การเมืองไทยในช่วงที่ผ่านมามีการใช้เงินจำนวนมากไปซื้อเสียงเพื่อเข้าสู่อำนาจทางการเมืองจนเรียกกันว่าMoney Politics หรือระบบเงินเป็นใหญ่หรือธนาธิปไตย ธนาธิปไตยทำให้การเมืองบิดเบี้ยวไปจากนิยามของนักการเมืองที่ดีข้างต้นในเรื่องความสุจริต ความรู้ความสามารถ การอุทิศตัวเพื่อส่วนรวม ความไม่ตักตวงผลประโยชน์เข้าตนเอง

เมื่อขาดนักการเมืองคุณภาพคุณธรรมก็บริหารบ้านเมืองไม่ได้ผล สังคมรังเกียจ แล้วก็เกิดปฏิวัติรัฐประหารซึ่งก็แก้ปัญหาไม่ได้เกิด เป็นวงจรน้ำเน่าทางการเมืองวนเวียนอยู่อย่างนั้น ทำให้ประเทศไม่สามารถพัฒนาไปสู่ความเจริญอย่างแท้จริงได้

ในเมื่อการใช้เงินซื้อเสียงคืออุปสรรคของประเทศจึงมีความพยายามที่จะสกัดกั้นการใช้เงินซื้อเสียงด้วยประการต่างๆ แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ธนาธิปไตยยังครองพื้นที่ทางการเมืองไทยเรื่อยมา ในร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 ผู้ร่างจึงพยายามหากลไกที่จะสกัดกั้นธนาธิปไตยโดยวางยาให้แรง รัฐธรรมนูญมาตรา 237 คือยาแรงขนานนั้น แต่ก็ต้องมาดูกันว่าจะได้ผลหรือไม่

2.รัฐธรรมนูญมาตรา 237 วรรคสอง ของมาตรา 237 มีความดังต่อไปนี้

ถ้าการกระทำของบุคคลตามวรรคหนึ่งปรากฏหลักฐานอันเชื่อได้ว่าหัวหน้าพรรคการเมืองหรือกรรมการบริหารของพรรคการเมืองผู้ใด มีส่วนรู้เห็นหรือปล่อยปละละเลยหรือทราบถึงการกระทำนั้นแล้ว มิได้ยับยั้งหรือแก้ไขเพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้ถือว่าพรรคการเมืองนั้นกระทำการเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้ตามมาตรา 68 และในกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมืองนั้น ให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของหัวหน้าพรรคการเมือง และกรรมการบริหารพรรคการเมืองดังกล่าวมีกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่มีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมือง

เจตนารมณ์ของมาตรานี้คือให้พรรคการเมืองมีความรับผิดชอบร่วมกันดูแลซึ่งกันและกันอย่าให้ทำผิด ถ้าหัวหน้าพรรคและกรรมการบริหารพรรครู้เห็นหรือปล่อยปละละเลยให้ทำผิด ต้องถูกยุบพรรคและเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง การบัญญัติโทษให้แรงโดยหวังว่าจะเกิดความกลัวเกรงไม่กล้าทำผิด แต่ก็ปรากฏว่ามีกรณีการทำผิดตามมาตรานี้ และถูกส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาซึ่งอาจถูกตัดสินให้ยุบพรรคชาติไทย มัชฌิมาธิปไตย และพลังประชาชน

ประเด็นของการจะแก้รัฐธรรมนูญมาตรา237 คือ ถ้ามีการทำผิดให้ลงโทษเฉพาะตัวบุคคลไม่ให้ยุบพรรค

3.ประเด็นที่เกิดตามมาจากการแก้มาตรา 237

การแก้มาตรา237 ดังกล่าวข้างต้น ทำให้เกิดประเด็นตามมามากมาย เช่น

(1) ขนาดมีบทลงโทษที่หนักยังไม่เกรงกลัว ถ้าแก้ไขให้เบาก็จะยิ่งไม่เกรงกลัวในการทำผิดยิ่งกว่านี้ การเมืองก็จะไม่พ้นวิกฤติ บ้านเมืองก็จะติดขัดต่อไป

(2) การมีบทลงโทษที่หนัก ถ้าเราไม่ทำผิดเสียอย่าง บทลงโทษที่ว่าหนักก็ไม่มีปัญหาอะไรแก่เรา ที่ว่ารัฐธรรมนูญไม่ดีๆ นั้น ที่จริงรัฐธรรมนูญไม่ดี หรือผู้ปฏิบัติผิดรัฐธรรมนูญไม่ดี

(3) ถ้าเราทำผิดกฎหมายแล้ว แทนที่จะแก้ที่ตัวเองกลับไปแก้กฎหมาย ตรรกะนี้ถ้านำไปใช้กันได้ก็จะเกิดเรื่องน่าเกลียดน่ากลัวที่พิลึกพิลั่นต่อไปได้มาก หวังว่าโจรคงจะไม่ขอแก้กฎหมายให้การเป็นโจรไม่มีความผิด หรือนักเรียนขอแก้ไขวินัยโรงเรียน หรือขอแก้การสอบให้ง่ายเข้า

(4) จริงอยู่พรรคร่วมรัฐบาลมีเสียงข้างมากในสภา อาจใช้อำนาจของเสียงข้างมากแก้รัฐธรรมนูญได้ แต่ประเด็นที่สำคัญกว่าคือการใช้อำนาจนั้นทำเพื่อตัวเองหรือเพื่อความถูกต้องดีงามของบ้านเมือง

(5) ถ้ามีข้อสงสัยในเรื่องทำเพื่อตัวเองหรือเพื่อความถูกต้องดีงามในบ้านเมือง แม้จะแก้รัฐธรรมนูญได้ แต่จะมีต้นทุน (Cost) ที่สูงมาก คือขาดความเชื่อถือไว้วางใจ (Trust) เช่นว่าถ้าใช้อำนาจแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อตัวเองได้ ต่อไปรัฐบาลจะทำอะไรๆ อย่างอื่นเพื่อตัวเองอีกหรือไม่

(6) รัฐบาลที่ขาดความเชื่อถือไว้วางใจจากสังคมอยู่ได้ยาก ทำอะไรๆ จะลำบากไปหมด หรืออาจเกิดการต่อต้านขึ้นมาได้ ถ้าเราดูในประวัติศาสตร์ของจีน ซึ่งมีการบันทึกที่ยาวนานที่สุดจะเห็นได้ว่าเมื่อรัฐบาลขาดความชอบธรรม จะเกิดความกระด้างกระเดื่อง เกิดกบฏ หรือเกิดการลุกฮือของราษฎร จนเป็นเหตุให้เปลี่ยนราชวงศ์อยู่บ่อยๆ

(7) รัฐบาลจะมั่นคงต่อเมื่อตั้งอยู่ในความถูกต้อง พยายามรักษาน้ำใจของคนในชาติ มีเสน่ห์ดึงดูดผู้คนเข้ามารวมพลังสร้างชาติบ้านเมือง มีวจีสุจริต มิใช่โฮกฮากขากถุยทะเลาะกับผู้คน หาความสัตย์มิได้เป็นประจำวัน

( Cool

การแก้ไขตัวเองเป็นการตัดกรรม แต่การแก้ไขหลักการจะก่อเวรต่อๆ ไปอีกไม่มีที่สิ้นสุด จนอาจถึงเกิดจลาจลในบ้านเมือง

(9) คนไทยพึงรู้เท่าทันว่า คนที่ฉลาดๆ บางคนที่ออกแบบวางตัวองค์ประกอบของรัฐบาล อาจจงใจให้เกิดความปั่นป่วนวุ่นวายในบ้านเมือง ต้องระวังอารมณ์ ใช้การต่อสู้ที่เป็นวิถีอาริยะให้มากที่สุด เพื่อป้องกันการจลาจล

4.การต่อสู้ตามวิถีอาริยะ

เมื่ออำนาจจักรภพอังกฤษอันเกรียงไกรที่สุดในโลกเข้าครอบครองกดขี่อินเดียอินเดียไม่มีอำนาจทางพละกำลังที่จะไปต่อสู้กับอังกฤษได้เลย อังกฤษเป็นฝ่ายขาดความชอบธรรม หรือเป็นอธรรม คนอินเดียที่ต่อสู้เพื่ออิสรภาพของตนเองเป็นฝ่ายธรรมะ ในธรรมาธรรมะสงครามคราวนั้น มหาตมะ คานธี ได้นำการต่อสู้ด้วยอหิงสธรรม ฝ่ายธรรมะมีชัยในที่สุด อังกฤษยอมปล่อยอินเดียเป็นอิสระ

คนขาวได้ใช้อำนาจเข้าปกครองประเทศแอฟริกาใต้และใช้สิทธิเหยียดผิว(Apartheid) อย่างรุนแรง คนแอฟริกาใต้ที่พยายามต่อสู้เพื่ออิสรภาพของตนเองถูกสังหารและถูกจองจำไปเป็นอันมากท่ามกลางความกดดันจากประชาคมโลก คนขาวที่ปกครองแอฟริกาใต้อยู่ก็ไม่กล้าลงจากอำนาจเพราะกลัวคนดำจะแก้แค้น เนลสัน แมนดาลา ผู้นำต่อสู้เพื่ออิสรภาพได้รับความเชื่อถือจากทุกฝ่ายสัญญาว่าจะใช้อหิงสธรรม คนขาวจึงกล้าลงจากอำนาจปล่อยให้แอฟริกาใต้มีอิสรภาพ

การใช้อำนาจครอบงำเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องเป็นอธรรม จะก่อให้เกิดการต่อสู้เพื่ออิสรภาพเสมอ การใช้อำนาจครอบงำอินเดียของคนอังกฤษและครอบงำแอฟริกาใต้ของคนขาวเป็นสิ่งที่ตรงไปตรงมาเห็นได้ง่าย แต่อำนาจครอบงำโดยเงินขนาดมหึมาที่เข้ามายึดอำนาจทางการเมืองนั้นซับซ้อนมากกว่า การต่อสู้เพื่อปลดแอกจากการครอบงำต้องใช้ความจริง ความมีเหตุมีผล สันติวิธี อยู่ภายในกรอบของกฎหมาย มีความสุภาพ และอหิงสธรรม

นี้คือหนทางธรรมอันเป็นอาริยวิถี

ใครใช้หนทางอธรรมอันเป็นอนาริยวิถีจะพ่ายแพ้ในที่สุดเพราะธรรมย่อมชนะอธรรมเสมอ

อาริยวิถีย่อมชนะใจสาธารณะ

เราคนไทยด้วยกันอย่าไปแบ่งเป็นพวกรักทักษิณกับพวกเกลียดทักษิณเลย แต่เป็นพวกที่รักความถูกต้องดีงามในบ้านเมืองด้วยกัน หนีห่างจากอนาริยวิถี ใช้อาริยวิถี ไม่ใช้อำนาจครอบงำด้วยประการใดๆ แต่เคารพศักดิ์ศรีและคุณค่าความเป็นคนของคนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน ทำให้ประชาธิปไตยเป็นธรรมาธิปไตย และประเทศไทยสามารถก้าวหน้าไปสู่ความเจริญอย่างแท้จริงได้ในที่สุด และเราคนไทยมีความภูมิใจร่วมกันในความถูกต้อง

ประเวศ วะสี

ที่มาคมชัดลึก

http://www.komchadluek.net/2008/04/04/x_pol_k001_197054.php?news_id=197054